Aspir (Carthamus Tinctorius)

aspir

Papatyagiller ailesinden olan aspir bitkisi, tek yıllık ömre sahip olup otsu yapıdadır. Genellikle 70 santimetre üzerinde boya ulaşmakta olan aspir, yaz ortalarında çiçeklenme dönemine girer. Sarı, beyaz, kırmızı, turuncu gibi renklerde çiçekler açan bitki bu çiçeklerini uzun gövdesinin en tepesinde yetiştirmektedir. Özellikle yabani ortamda yetişen bazı aspir türleri dikenli bir görünüm arz edebilmektedir. Aspirin kimi yörelerde kır safranı, kurlum veya papağan yemi olarak adlandırıldığına da rastlanabilmektedir.

Kuraklık gibi etkenlere karşı oldukça dayanıklı olan aspir, tek yıllık ömre sahip olmasına rağmen iki metreyi aşan çok kuvvetli bir köke sahiptir. Anavatanının Ortadoğu coğrafyası olduğu tahmin edilen aspire bugün ülkemizde hem yabani ortamlarda hem de kültür ortamında yetiştirilir şekilde rastlanabilmektedir. Özellikle tohumlarındaki yüksek yağ oranı sayesinde ticari değeri yüksek olan aspirin ülkemizdeki ekimi de oldukça fazladır. Aspir yağı hem gıda sanayinde hem de kimya sanayinde çok geniş kullanım alanlarına sahiptir. Bunların yanında içeriğinde bulunan yüksek protein oranı ile hayvan yemi olarak kullanılması da gayet mümkündür.

Ayrıca aspir sadece ticari değeri ile değil, insan sağlığına katkılarıyla da önemli yere sahip bir bitkidir. Aspir faydaları olarak bilinen bu katkılar aspirin şifalı bitkiler arasında da sayılmasını sağlamıştır. Bu sayede birçok bitkisel tedavi uygulamasında aspirden faydalanılabilmektedir. Aspirin kişilerin sağlığına olan çeşitli faydalarından en çok bilinenleri olarak şu sayılanlar gösterilebilir;

  • Vücudun ter atmasına yardımcı olur,
  • Vücuttaki yağ ve şeker dengesinin korunmasını sağlar,
  • Yatıştırıcı ve sakinleştirici etkileri bulunur,
  • Kadınlarda adet dönemlerindeki bazı sorunların giderilmesine yardımcıdır,
  • İdrar söktürme konusunda oldukça etkilidir,
  • Soğuk algınlıkları ve bunlardan kaynaklanan çeşitli rahatsızlıklara karşı etkilidir,
  • Göğüs kanseri ve bazı diğer türlerine karşı vücudu koruyucu özellikleri vardır.

Aspirin sayılan faydalarının kişilere tesir edebilmesi için çeşitli şekillerde tüketimi mümkündür. Dâhili olarak özellikle çiçeğinin kurutulması ile bundan hazırlanacak olan çay en yaygın kullanım alanını oluştururken yine kurutma yönteminin tohumlarına uygulanması ile çayının başka şekilde elde edilmesi de mümkündür.